WHATSAPP YAZIŞMALARININ DELİL DEĞERİ

Hızla gelişen teknolojik seviye ile birlikte son zamanlarda hayatımıza giren mobil iletişim kanallarından biride Whatsapp adlı programdır. Bu mobil iletişim en öne çıkanlarından biri olması sebebiyle bu çalışma Whatsapp üzerinden yapılmıştır. Esasında burada anlatılanlar yaklaşık olarak Whatsapp ile aynı konumda olan diğer mobil iletişim kanalları içinde geçerlidir.

Esasında mobil iletişim ağlarındaki yazışma ve konuşmaların hukuki değeri iki ana başlık altında incelenmelidir. Bunlardan birincisi Whatsapp yazışma / konuşmalarının içeriğine Türk yargılama makamlarının ulaşıp ulaşamadıklarıdır. İkinci soru ise ulaşılan yazışmaların delil değeridir.

Whatsapp diğer mobil iletişim ağları gibi yabancı menşeli olup, birçoğu gibi Türkiye’de iletişim merkezi olmadığından yazışmaların içeriği Türk yargılama makamları tarafından temin edilememektedir.

Uygulamada şu ana kadar yargılama makamları (polis, savcı, mahkeme) tarafından yazışma ve konuşmaların içeriğine ilişkin yazılan müzekkerelere cevap verilmemiştir. Bu nedenle yargılama makamları bu konuda artık bilgi talep etmemekte, yazışma yapmamaktadırlar.

Mobil iletişim ağlarında yazışmaların kullanıcılar tarafından silinmesinin üzerinden en fazla 24 saat geçmesi halinde geri dönülmez şekilde ulaşılamaz hale gelmektedirler. Ancak daha önceye ait mahkeme kararıyla mobil iletişim ağı dâhil olmak üzere kişi dinlemeye alınmışsa mobil iletişim ağına ulaşmak söz konusu olabilir. Ancak Türk mahkemeleri tarafından yazışma ve konuşmaların kayıt altına alınmasına ilişkin kararlar, merkezleri başka ülkelerde olan mobil iletişim şirketlerini bağlamamaktadır. Bu sebeple Türk Yargılama makamları tarafından alınan dinleme ya da tespit kararları uygulanamamaktadır.

Tüm servis sağlayıcıları ve Whatsapp uygulaması iletişime ilişkin kayıtları teorik şifreleyerek tutabilir ancak kullanıcı sayısı, kullanılan verinin büyüklüğü göz önüne alındığında depolama maliyeti çok yüksek olacaktır. Bir başka yapı tarafından finanse edilmiyorsa ekonomik anlamda bir değeri olmayan verileri depolamanın şirket açısından anlamı bulunmamaktadır.

Whatsapp'ın da geçmiş yazışmaları şifreli bir şekilde tuttuğu belirli bir süre vardır. Bilindiği kadarıyla Whatsapp her 24 saatte bir silinmiş mesajların log’larını1 da silmektedir. Ayrıca program bir uçtan bir uca şifreleme yoluyla kişisel güvenliği şirket kontrolünden çıkarıp kullanıcıların kontrolüne bıraktığı iddiasındadır. Aksi halde yani yazışma içeriklerinin paylaşılması şirket aşçısından hem ekonomik kayıp hem de prestij kaybı anlamına gelir.

Hukuk ve ceza davaları açısından bilinmesi gereken şey mahkemeye sunulacak olan delilin hukuka uygun ve hukukun emrettiği şekilde elde edilmiş olması gerekliliğidir. Hukuka aykırı şekilde elde edilmiş olan deliller mahkemeye sunan açısından ispata yaramayacağı gibi, hatta hukuka aykırı şekilde delili elde eden kişiye de cezai yaptırım uygulanabilir. Delillere ilişkin bu açıklamalardan sonra Whatsapp yazışma ve konuşmalarının mahkemede delil sayılması için hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerektiğinin altını çizmekteyiz.

Whatsapp yazışma ve konuşmaların hukuka uygun delil olabilmesi için, tarafların aralarında yapmış olduğu konuşma ve yazışmaların, yine taraflarca kayıt altına alınması gerekir. İletişim doğrudan muhatabı olunması sebebiyle, iletişim özel hayatın gizliliğini ihlal etmemekte, mahkemeye sunulmasında herhangi bir sakıncada bulunmamaktadır.

Ancak kullanıcının rızası yada mahkeme kararı olmadan yapılan dinlemeler, casus yazılımlar aracılığıyla elde edilen iletişim kayıtları yada habersizce kayıt altına alınan iletişim hukuk dışı yollardan elde edilmesi sebebiyle delil olarak kabul edilemez, karara esas alınmaz.

Artık içtihatlarda da geçmeye başladığı üzere tüm mobil iletişim ağları gibi Whatsapp iletişimleri GSM operatörleri üzerinden yapılan görüşmeler ve SMS’ler göndericiye ait kimlik kayıtlarını kesin olarak ortaya koyan programlar değildirler. Mobil iletişim ağlarının büyük kısmı bir telefon numarasına ihtiyaç duysa da bir kısmı sadece numara beyanını dahi yeterli görmektedir. Bu durum yazışmalar açısından kuvvetli delil zannını yaratsa da özellikle yazışmaların içeriklerine müdahale edilebilir, değiştirebilir, eklemeler ve çıkarmalar yapılabilir olması sebebiyle diğer tüm dijital deliller gibi Whatsapp yazışmaları esaslı bir delil olarak kabul edilmemelidir.

1 Bilgisayar programlarında yapılan işlemler veya sisteme gelen mesajların arşivlenmesi veya ileride incelenmesi amacıyla tutulan kayıtlar

© Copyright - DİGİTA